Na co zwracać uwagę wybierając sztućce do lokalu gastronomicznego? Podpowiadamy!
Klasyfikacja sztućców
Najczęściej do gastronomii wybierany jest klasyczny zestaw sztućców, który stanowi: nóż obiadowy, widelec obiadowy, łyżka do zupy, łyżeczka do herbaty, widelczyk do ciasta. Jednak nie każdy wie, że sztućce klasyfikuje się według rozmiaru i kształtu!
Noże
Noże różnią się od siebie nie tylko rozmiarem, ale przede wszystkim ostrzem. Przyjęło się, że ząbkowane ostrza służą do krojenia mięsa, a gładkie do krojenia miękkich lub gotowanych potraw. Wyjątek stanowią noże do steków bez ząbków, które pozwalają na czystsze cięcie. Ze względu na rozmiar noże można podzielić na:
- nóż stołowy: od 23,5 cm do 25 cm – służy do krojenia i popychania żywności,
- nóż do steków: do 23,5 cm – nóż z czubkiem, może być ząbkowany lub nieząbkowany – odpowiednio do rodzaju mięsa,
- nóż do ryb: od 17 cm do 22 cm – z szerokim ostrzem, gładką krawędzią i końcówką, która pomaga w oddzielaniu warstw ryb i podnoszeniu ości,
- nóż deserowy: do 20 cm – do krojenia ciastek oraz świeżych lub kandyzowanych owoców. Zwykle w zestawie z widelcem deserowym,
- nóż do masła: od 16 do 19 cm – z zaokrąglonym czubkiem, które ułatwia rozprowadzanie masła.
Łyżki
Łyżka łyżce nierówna! Istnieją różne rodzaje łyżek, które mają określone zadania. Najczęściej różnice dotyczą kształtu i głębokości. Warto wiedzieć, że na przykład łyżki okrągłe przeznaczone są do bulionów, natomiast owalne do zup z mięsem i warzywami. Ze względu na przeznaczenie, łyżki można podzielić na:
- łyżki stołowe: od 20,5 cm do 24 cm – przeznaczone są do jedzenia zup. Duża zaokrąglona łyżka używana do jedzenia czystych zup, głównie bulionów. Łyżkę owalną stosuje się gdy zupa zawiera mięso, warzywa i inne dodatki,
- łyżeczki deserowe: od 17 do 18,5 cm – służą do jedzenia słodkich potraw i puddingów,
- łyżeczki do herbaty: około 13 cm – przeznaczone do mieszania herbaty,
- łyżeczki do kawy: około 11 cm – przeznaczone do mieszania kawy w filiżance,
- łyżeczki do latte: około 19,5 cm – przeznaczone do mieszania mlecznych kaw podawanych w wysokich szklankach,
- łyżeczki do lodów: około 13,5 cm – łyżeczki w kształcie łopatek,
- łyżki serwisowe: od 26 do 27 cm – większe od łyżek stołowych – służą do serwowania potraw z misek,
- łyżki do sałat: około 24,5 cm – posiadają wycięcie ułatwiające nakładanie i przytrzymanie sałaty. Najczęściej podawane wraz z widelcem do sałat.
Widelce
W zależności od ilości zębów oraz ich długości, widelce mają różne zastosowania. Do kuchni tradycyjnej najczęściej wybierane są widelce o klasycznych zębach. Widelce z bardzo długimi zębami przeznaczone są do jedzenia spaghetti i klusek. Najpopularniejsze z nich to:
- widelce stołowe: od 19,5 do 20,5 cm – 4 zęby – widelce przeznaczone do dania głównego,
- widelce deserowe: od 15 do 18 cm – najczęściej 3 krótsze zęby, służą do jedzenia ciast i ciastek,
- widelce do ryb: od 17 cm do 20 cm – zwykle 3 zęby w szerszym rozstawieniu,
- widelce do ostryg: około 14 cm – wąski koniec z podwójnymi zębami służy do zbierania owoców morza, a zakrzywiony skrobak do nabierania mięsa,
- widelce serwisowe: od 24 do 26 cm – 3 zęby w szerszym rozstawieniu,
- widelce do sałat: od 23 do 24,5 cm – ułatwiają nakładanie i przytrzymanie sałaty. Najczęściej podawane są wraz z łyżką do sałat.
Materiał wykonania sztućców gastronomicznych
Sztućce do gastronomii wykonane są najczęściej ze stali nierdzewnej 18/10. Symbol oznacza, że wykonane są ze stopu zawierającego 18% chromu i 10% niklu. Zaletą takich sztućców jest to, że są odporne na korozję (dzięki właściwościom chromu) oraz posiadają elegancki połysk (zasługa niklu). Co najważniejsze, sztućce 18/10 są trwałe i bezpieczne w kontakcie z żywnością. Sztućce mają dwa wykończenia – polerowane i matowe, czyli satynowe. Coraz więcej klientów preferuje właśnie komplety o wykończeniu satynowym, które są łatwiejsze w utrzymaniu czystości. Na wypolerowanej powierzchni widoczne są odciski palców i plamki wody.
Część matowych, szczególnie kolorowych sztućców poddawana jest procesowi PVD (Physical Vapor Deposition). Polega on na odparowaniu metalu w środowisku wysokiej próżni. W tym samym czasie dodawany jest reaktywny gaz, który tworzy mieszaninę z oparami metalu i osiada w formie cienkiej, mocno przylegającej warstewki koloru na powierzchni sztućców. Takie sztućce można bez przeszkód myć w zmywarce (w odróżnieniu od kolorowych sztućców barwionych inną techniką, przeznaczonych najczęściej do użytku domowego).
Kształt zastawy stołowej
Odpowiednio dobrany kształt sztućców może całkowicie zmienić wygląd nakrytego stołu. Obecnie bardzo modne są minimalistyczne formy ze smukłą rękojeścią. Takie sztućce są idealne zarówno na co dzień, jak i na wszelkie uroczystości. Rękojeści szersze i ozdobne, z fantazyjnie wyciętymi trzonkami wyglądają bardzo odświętnie i dodają szyku. Warto jednak pamiętać, że im bardziej unikatowe sztućce, tym trudniej po latach dokupić do nich brakujące elementy. Nie każda firma daje gwarancję kontynuacji linii. Decydując się na bardziej uniwersalny kształt, mamy pewność, że zawsze uda się znaleźć coś takiego samego lub zbliżonego.
Jeśli chodzi o grubość sztućców do gastronomii, standardem jest grubość od 3 do 5 mm. Takie sztućce nie będą zbyt ciężkie, ale na pewno będą solidne.
Przy wyborze sztućców bardzo ważnym aspektem jest także kształt misek łyżkowych, które występują zarówno w opcjach bardzo głębokich, jak i płytkich, szerokich i wąskich. Dlatego niezmiernie ważna jest znajomość własnych preferencji przed rozpoczęciem poszukiwania nakryć stołowych do gastronomii.
Kolor i wykończenie sztućców
Kolory sztućców bez wątpienia podążają za modą. Obecnie dużą popularnością cieszą się matowe sztućce czarne, miedziane, złote, w odcieniu szampana, różowego złota lub tęczowe. Takie nakrycia stanowią modny dodatek, który świetnie pasuje do stylu nowoczesnego. Dobrze wyglądają głównie z prostymi, klasycznymi talerzami i szkłem. Stanowią bardzo wyraziste dopełnienie zastawy stołowej. To, na co należy zwrócić uwagę kupując kolorowe sztućce do gastronomii to możliwość mycia w zmywarkach. Wielu producentów niestety zaleca ich mycie ręczne. Bezpieczne w zmywarkach są wyłącznie sztućce barwione metodą PVD.
Poza kolorem znaczenie ma jedno z trzech wykończeń sztućców: polished (polerowane), brushed lub ice (matowe) i peltro (postarzane). Postarzane sztućce świetnie pasują do stylu rustykalnego i boho. Cudownie komponują się z naturalnymi materiałami, lnem, bawełną, drewnem i klasyczną porcelaną.
Ze względu na pewną ekstrawagancję, takie sztućce nie są dla wszystkich. Są lokale, gdzie klasyczne sztućce w srebrnym wybarwieniu z połyskiem wyglądają po prostu najlepiej.
Branding lokalu gastronomicznego
Wybierając wykończenie sztućców, warto zwrócić uwagę na umieszczenie brandingu, czyli logotypu lub nazwy lokalu. Pozwoli to nadać im osobisty charakter. Zazwyczaj logotypy umieszczane są na boku ostrza noża, z tyłu łyżek lub widelców tuż pod zębami lub na dole rękojeści. W tym ostatnim przypadku wybiera się sztućce z szerszymi trzonkami, tak by grawer był zauważalny. Grawerowanie jest zawsze dodatkową usługą i należy ją wyceniać indywidualnie. Większość producentów sztućców w sklepie Gastrro.pl daje taką możliwość. W przypadku wycen warto napisać na [email protected]
Marka
Nie warto wybierać w ciemno. Wybór dużego, renomowanego producenta sztućców gwarantuje dłuższą kontynuację danej kolekcji. Pozwala to na domówienie sztućców w przypadku powiększenia lokalu, a także kiedy po długim użytkowaniu część z nich będzie wymagała wymiany. Dodatkowo takie marki oferują zawsze sztućce uzupełniające: serwisowe lub specjalistyczne.
Świetne sztućce do gastronomii oferuje na przykład włoska firma Mepra. Jest to marka z 60-letnim doświadczeniem, która gwarantuje ciągłość serii. Produkuje sztućce z grubej stali nierdzewnej 18/10 zaprojektowane w całości przez nagradzanych włoskich projektantów. Inną bardzo dobrą marką z tradycjami jest francuska Degrenne, która od 75 lat tworzy kunsztowne sztućce do gastronomii określane jako „biżuteria dla stołu”.
